Kwestionariusz PHQ-9: Skuteczne narzędzie do samooceny nastroju. Jak rozumieć swoje wyniki?

W świecie psychologii i psychiatrii Kwestionariusz Zdrowia Pacjenta (PHQ-9) jest uznawany za jeden z „płynnych złotych standardów” wśród narzędzi przesiewowych. Choć składa się zaledwie z dziewięciu pytań, jego skuteczność w wychwytywaniu wczesnych sygnałów depresji jest niezwykle wysoka.

Do czego służy test PHQ-9?

Głównym celem PHQ-9 nie jest postawienie ostatecznej diagnozy – to zadanie należy wyłącznie do lekarza psychiatry. Test ten służy do:

• Monitorowania nasilenia objawów: Pozwala ocenić, jak intensywne są symptomy depresyjne w ciągu ostatnich dwóch tygodni.
• Wstępnej samooceny: Pomaga nazwać stany, które często bagatelizujemy, takie jak brak energii, problemy ze snem czy trudności z koncentracją.
• Weryfikacji postępów: Jest często stosowany w trakcie terapii, aby sprawdzić, czy wprowadzone leczenie przynosi efekty.

Jak interpretować uzyskany wynik?

Wynik testu to suma punktów (od 0 do 27). Każdy przedział punktowy sugeruje inny poziom nasilenia trudności emocjonalnych:

0–4 punkty: Minimalne objawy lub ich brak

Twoje samopoczucie mieści się w granicach normy. Jeśli jednak odczuwasz dyskomfort, warto zadbać o profilaktykę, taką jak higiena snu i aktywność fizyczna.

5–9 punktów: Łagodna depresja

Możesz odczuwać obniżony nastrój, który nie paraliżuje jeszcze Twojego życia, ale jest zauważalny.

• Co robić? Obserwuj siebie. Jeśli ten stan utrzymuje się dłużej niż 2–4 tygodnie, warto skonsultować się z psychologiem.

10–14 punktów: Umiarkowana depresja

To punkt zwrotny, w którym objawy zaczynają wyraźnie wpływać na Twoją pracę i relacje.

• Co robić? Zalecana jest wizyta u psychoterapeuty. Często na tym etapie psychoterapia jest najskuteczniejszą formą pomocy.

15–19 punktów: Depresja umiarkowanie ciężka

Objawy są na tyle silne, że codzienne funkcjonowanie staje się ogromnym wyzwaniem.

• Co robić? Wskazana jest konsultacja u lekarza psychiatry. Może on zaproponować wsparcie farmakologiczne, które pomoże Ci odzyskać siły do podjęcia terapii.

20–27 punktów: Ciężka depresja

Twój stan jest bardzo poważny i wymaga natychmiastowej uwagi specjalisty.

• Co robić? Nie zwlekaj. Udaj się do najbliższego poradni zdrowia psychicznego lub na izbę przyjęć szpitala psychiatrycznego.

Ważne: Pytanie nr 9

Dziewiąte pytanie w teście dotyczy myśli o zrobieniu sobie krzywdy lub o tym, że „lepiej byłoby nie żyć”.

Uwaga: Jeśli w tym pytaniu zaznaczyłeś/aś jakąkolwiek odpowiedź inną niż „Wcale”, powinieneś skonsultować się ze specjalistą bez względu na ogólną sumę punktów. Twoje bezpieczeństwo jest najważniejsze.

Co zrobić po rozwiązaniu testu PHQ-9?

1. Zapisz wynik: Możesz zrobić zrzut ekranu lub wydrukować podsumowanie. To cenna informacja dla lekarza.
2. Nie bój się prosić o pomoc: Depresja to choroba jak każda inna. Nie jest wynikiem słabości charakteru, lecz zaburzeniem, które można i należy leczyć.
3. Skorzystaj z darmowego wsparcia:
   • 116 123 – Kryzysowy Telefon Zaufania dla Dorosłych (bezpłatny).
   • 22 484 88 01 – Antydepresyjny Telefon Zaufania Fundacji ITAKA.